नयाँ मिडियामा आचारसंहिता उल्लङ्घन बढदै प्रेस काउन्सिलद्वारा अनुगमन
२४ जेष्ठ बारा। कलैया – प्रेस काउन्सिल नेपालको एक टोलीले बाराको कलैयामा मिडिया अनुगमन गरेको छ। यस क्रममा आयोजित छलफलमा प्रेस काउन्सिल नेपाल, आचारसंहिता अनुगमन शाखा प्रमुख महेन्द्रराज सिंहले न्यू मिडिया (विशेषगरी युट्युब, फेसबुक, टिकटकमा आचारसंहिता उल्लङ्घनका घटना बढ्दो रहेको बताएका छन्।
उनले प्रेस काउन्सिलले यी सामाजिक सञ्जालमा समेत हुने सामग्रीको अनुगमन गर्दै आएको जानकारी दिए। सिंहले पत्रपत्रिकाको वितरणको अवस्था अत्यन्तै न्यून रहेको धारणा पनि राखे। काउन्सिलले समसामयिक मापदण्डका आधारमा पत्रपत्रिकाको वर्गीकरण गर्दै आएको जानकारी गराए।
मिडियाको हालको अवस्था र उजुरी तथ्याङ्कआर्थिक वर्ष २०८०/८१ को असार मसान्तसम्मको तथ्याङ्कअनुसार, नेपालमा ४,६३२ अनलाइन सञ्चार माध्यम, ८,०१० पत्रिका, २४६ टेलिभिजन र १,१९३ रेडियो सञ्चालनमा छन्। यसैगरी, ३३,९२८ जनाले प्रेस पास लिएका छन्।
यस आर्थिक वर्षको वैशाखसम्ममा प्रेस काउन्सिलमा २४६ वटा उजुरी परेका छन्, जसमा ३४६ सञ्चार माध्यमविरुद्ध कारबाहीको प्रक्रिया चलेको छ। काउन्सिलले २९८ वटा स्व-अनुगमन मार्फत कारबाही गरेको छ। ११ वटा सञ्चार माध्यमलाई अवज्ञाकारी/कालोसूचीमा राखिएको छ भने २ वटालाई नेपालभित्र प्रसारण नहुने व्यवस्थाका लागि सिफारिस गरिएको छ।
* सरोकारवालाको आवाज: लोककल्याणकारी विज्ञापनको सदुपयोगमा जोड दिएका छन।
नेपाल पत्रकार महासङ्घ बाराका अध्यक्ष रमेश सुवेदीले पत्रकारिता क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखी लोककल्याणकारी विज्ञापनको रकम वृद्धि गरिनुपर्ने माग गरेका छन्। उनले राज्यले दिने रकमको सदुपयोग भए, नभएकोबारे प्रभावकारी अनुगमन हुनुपर्नेमा पनि जोड दिनु भएकोछ।
पत्रकार राकेश पाण्डेले काउन्सिलले पत्रपत्रिकाको पीडीएफ अभिलेख राख्ने कार्य सराहनीय रहेको भन्दै बजार अनुगमन नियमित हुनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए। छलफलका सहभागीहरूले पत्रपत्रिका सङ्कटमा परेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरे। उनीहरूले लोककल्याणकारी विज्ञापनकै भरथेगमा पत्रपत्रिका चलेको र छापा माध्यममा बजार तथा पाठक दुवैको कमी आएकोमा चिन्ता प्रकट गरे।
यस अनुगमन र छलफलले नेपालको मिडिया क्षेत्रमा विशेषगरी न्यू मिडियाको बढ्दो प्रभाव र त्यसबाट सिर्जित आचारसंहिता चुनौतीलाई उजागर गरेको छ, भने छापा माध्यमको सङ्कट र लोककल्याणकारी विज्ञापनको महत्त्वमाथि पनि बहस सिर्जना गरेका छन।